Pstrąże to opuszczone miasto poradzieckie w woj. dolnośląskim, gmina Bolesławiec. Mówi się o nim „Miasto Widmo”, „Miasto Duchów” czy „Polska Prypeć” (ukraińskie miasto opuszczone po katastrofie w Czarnobylu) a także „Mały Związek Radziecki”.

Pstrąże, widok z nieistniejącego już bloku.

Pstrąże po 1945 roku zostało zajęte przez wojska radzieckie w ramach Północnej Grupy Wojsk. Prawnie zostało to dopiero w 1957 roku usankcjonowane na podstawie „Umowy o statusie prawnym wojsk radzieckich czasowo stacjonujących w Polsce”. Wojska sowieckie przebywały w 67 miejscowościach, między innymi w Pstrążu, Świętoszowie, Legnicy, Trzebieniu. Miejscowości te były wyjęte spod jurysdykcji polskiej. Obowiązywało w nich wyłącznie prawo sowieckie, a Polacy mieli całkowity zakaz wstępu na ich terytorium (łącznie z wojskiem, milicją i strażą pożarną). Miejsca zostały także wymazane z map.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1305 roku, kiedy wieś wchodziła w skład dóbr kliczkowskich. Mieszkańcy trudnili się wypasem owiec, bydła oraz wytapianiem żelaza. W 1865 roku wieś została zniszczona przez pożar. W 1901 roku został stworzony potężny kompleks garnizonowy dla niemieckiego wojska. Powstały budynki koszarowe (Ostlager- obóz wschodni i Waldlager- obóz leśny), stajnie, doprowadzono linie kolejowe oraz wybudowano most drogowy i kolejowy na rzece Bóbr. Stajnie po I wojnie światowej przerobiono na garaże.

 

Pstrąże, pierwsze niemieckie koszary z 1914 roku. Niezwykle cenna pocztówka ukazująca garnizon w tak wczesnych latach.

Pstrąże, niemieckie koszary w latach 1925- 1930.

Pstrąże, niemieckie koszary oraz stajnie przerobione na garaże w 1939 roku.

Pstrąże, zima w 1940 roku.

Pstrąże wieś w 1930 roku.

Pstrąże, gospoda A. Uffelmana w 1939 roku.

Pstrąże lata 1935-1940, most drogowo-kolejowy na Bobrze.

 

Do 1945 roku był tu jeden z największych ośrodków poligonowych w Niemczech. Centrum ośrodka znajdował się w Świętoszowie (Neuhammer). W pobliżu Pstrąża znajduje się pustynia zwana Strachowską. Powstała w wyniku niszczycielskiej działalności poligonu oraz dawną nadmierną trzebieżą i pożarami lasów. Szkoliły się tutaj oddziały gen. Erwina Rommla przed wyprawą do Afryki w latach 1941- 1943.

 

Pustynia Strachowska, 2016 r.

W 1945 roku na terenie Pstrąża odbyły się ciężkie walki pomiędzy wojskami niemieckimi a radzieckimi, które przedostały się przez rzekę Bóbr.

Pstrąże, zdjęcie zostało zrobione 25.08.1939, kilka dni przed wybuchem II wojny światowej.

 

Po II wojnie światowej teren został przejęty przez Północną Grupę Wojsk Radzieckich. Pstrąże zmieniło wówczas nazwę na Strachów (Страхув). Obszar został wyłączony spod polskiej administracji terytorialnej. Zajmował obszar 20 744 hektarów. W skład kompleksu wchodziły: koszary wojskowe, magazyny, garaże; poligon wojskowy (poligon lotniczy Przemków- Trzebień); obiekty koszarowe i mieszkalne w Trzebieniu; skład amunicji Trzebień las (Karczmarka) oraz bunkro- schron w Wilkocinie.

Jeden z budynków dawnych niemieckich koszarowców.

 

W pobliżu koszar, za torami wzniesiono nowy kompleks mieszkalny, na który składały się: bloki mieszkalne, szkoła, sklepy i inne obiekty. Dzięki tak rozbudowanej strukturze jednostka wojskowa była samowystarczalna.

Pstrąże osiedle- byłe bloki mieszkalne.

 

W Pstrążu stacjonowały:

510 samodzielny szkolny pułk czołgów

8 Orszański pułk czołgów gwardii

76 Orszański pułk czołgów (część)

144 pułk zmechanizowany

255 Wołgogradzko-Korsuński pułk zmechanizowany Gwardii (skład ładunków jądrowych).

W latach 1948-1951 stacjonowała tu także 14. Brygada Artylerii Ciężkiej Wojska Polskiego. Pierwszym dowódcą brygady był pułkownik Antoni Frankowski. We wrześniu 1951 roku ze względu na panujące w garnizonie trudne warunki mieszkaniowe, brygada została przeniesiona do Bolesławca.

Miejscowość do 1992 roku należała do Armii Radzieckiej. Dopiero w 1994 roku Pstrąże zostało podporządkowane polskiej administracji. Wojsko Polskie brało udział w zabezpieczaniu obiektu przed dewastacją. W planach było nawet zasiedlenie osiedla. Jednym z zainteresowanych opuszczonymi obiektami był Marek Kotański. Chciał tutaj stworzyć kolejny ośrodek Monaru (dla osób uzależnionych on narkotyków i alkoholu). Sprzeciw okolicznych mieszkańców uniemożliwił realizację tego przedsięwzięcia. W 1995 roku kierownik Urzędu Rejonowego w Bolesławcu zrezygnował z planów zasiedlania. Powodów było kilka: osiedle położone było w lesie, z daleka od cywilizacji; w pobliżu znajdował się czynny poligon, który mógłby utrudniać życie ewentualnym mieszkańcom; wreszcie brak perspektywy zatrudnienia tak licznej grupy mieszkańców (do zagospodarowania było ok. 300 mieszkań). Po tej decyzji zaprzestano pilnowania osiedla, a miejscowość włączono do czynnego poligonu. Od tamtej pory miasteczko sukcesywnie było ograbiane i dewastowane.

 

 

Obecnie cały teren należy do Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych Żagań, który jest jednym z największych poligonów w całej Europie. Odbywają się tutaj ćwiczenia żołnierzy, straży pożarnej, policji i ratownictwa. Stąd też niektóre budynki nosiły ślady podpaleń oraz detonacji. Osiedle jest także celem zabaw „airsoftowców” i „paintballowców”.

 

ciąg dalszy nastąpi…

 

 

Artykuł nie ma na celu propagowania jakichkolwiek ideologii nazistowskich, faszystowskich, komunistycznych ani żadnego innego systemu totalitarnego. Ma charakter wyłącznie dokumentalny i historyczny.

 

Dawne zdjęcia pochodzą ze stron:

www.webarmy.ru

www.ok.ru

www.sgvavia.ru

www.sgv-polsha.narod.ru

www.sgv12.narod.ru

www.dunay1968.com

www.vk.com

www.lexikon-der-wehrmacht.de

www.dolny-slask.org.pl

www.fotopolska.eu

www.wikimapia.org

 

 








Autor:
Data:
czwartek, Marzec 22nd, 2018 at 10:03
Kategoria:
Urbex, martyrologia, cmentarze, pomniki, militaria, zabytki techniki
Komentarze:
Możesz zostawic odpowiedz
RSS:
Możesz sledzic komentarze tego postu poprzez Kanal RSS